Czy odsetki ustawowe za opóźnienie zależą od waluty świadczenia?

Coraz częściej w sprawach dotyczących kredytów frankowych oraz innych zobowiązań wyrażonych w walutach obcych pojawia się pytanie, czy odsetki ustawowe za opóźnienie od świadczeń wyrażonych w walucie obcej powinny być naliczane według przepisów prawa polskiego, czy też z uwzględnieniem stóp procentowych właściwych dla danej waluty (np. CHF lub EUR).

Odpowiedź na to pytanie ma istotne znaczenie praktyczne, zwłaszcza w sporach z bankami o zwrot świadczeń spełnionych na podstawie nieważnych umów kredytowych.

Art. 358 k.c. a świadczenia w walucie obcej

Zgodnie z art. 358 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli przedmiotem zobowiązania od chwili jego powstania jest suma pieniężna wyrażona w walucie obcej, dłużnik powinien spełnić świadczenie w tej walucie, chyba że ustawa, orzeczenie sądu, czynność prawna lub przepis szczególny przewidują możliwość spełnienia świadczenia w złotych polskich.

Przepis ten reguluje sposób wykonania zobowiązania, nie odnosi się jednak do zasad naliczania odsetek za opóźnienie. Powstaje więc pytanie, czy wysokość odsetek powinna być uzależniona od waluty świadczenia.

Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 17 lutego 2026 r.

Istotne stanowisko w tej kwestii zajął Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z 17 lutego 2026 r. (sygn. V ACa 3014/25).

Sprawa dotyczyła kredytobiorcy dochodzącego ustalenia nieważności umowy kredytu denominowanego do franka szwajcarskiego oraz zwrotu świadczeń spełnionych na rzecz banku.

Sąd jednoznacznie wskazał, że w polskim porządku prawnym nie istnieje przepis uzależniający wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie od waluty zobowiązania. Skoro stosunek prawny podlega prawu polskiemu, zastosowanie znajdują przepisy polskiego Kodeksu cywilnego, w szczególności art. 481 k.c.

Co wynika z art. 481 k.c.?

Zgodnie z art. 481 § 1 k.c., jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, nawet jeśli nie poniósł szkody, a opóźnienie nastąpiło z przyczyn niezależnych od dłużnika.

Natomiast zgodnie z art. 481 § 2 k.c., jeżeli strony nie ustaliły wysokości odsetek za opóźnienie, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie, których wysokość odpowiada sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego oraz 5,5 punktu procentowego. Jeżeli natomiast wierzytelność jest oprocentowana według wyższej stopy, wierzyciel może domagać się odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.

Przepis ten odnosi się do każdego świadczenia pieniężnego, niezależnie od tego, czy zostało ono wyrażone w złotych, frankach szwajcarskich, euro, dolarach amerykańskich czy innej walucie.

Waluta zobowiązania nie wpływa na wysokość odsetek ustawowych

O wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie decydują przepisy prawa właściwego dla danego stosunku zobowiązaniowego, a nie waluta, w której określono świadczenie.

Oznacza to, że jeżeli zobowiązanie podlega prawu polskiemu, zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące odsetek ustawowych za opóźnienie, niezależnie od tego, czy świadczenie zostało określone w PLN, CHF, EUR czy USD.

Znaczenie dla spraw frankowych

Stanowisko zaprezentowane przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu ma duże znaczenie dla osób prowadzących spory z bankami dotyczące kredytów indeksowanych lub denominowanych do franka szwajcarskiego.

Banki nie mogą skutecznie twierdzić, że odsetki ustawowe od świadczeń wyrażonych w CHF powinny być obliczane według niższych stóp procentowych właściwych dla tej waluty. Jeżeli umowa podlega prawu polskiemu, zastosowanie znajduje art. 481 k.c., a wysokość odsetek ustalana jest według zasad obowiązujących w polskim systemie prawnym.

Podsumowanie

Przepisy Kodeksu cywilnego nie różnicują zasad naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie w zależności od waluty świadczenia. Jeżeli zobowiązanie podlega prawu polskiemu, wierzyciel może dochodzić odsetek ustawowych za opóźnienie na podstawie art. 481 k.c., niezależnie od tego, czy świadczenie zostało wyrażone w złotych, frankach szwajcarskich, euro czy innej walucie.

Ma to szczególne znaczenie w sprawach dotyczących nieważnych umów kredytów frankowych, gdzie banki próbują kwestionować wysokość należnych odsetek, powołując się na niskie stopy procentowe obowiązujące dla walut obcych. Aktualne orzecznictwo potwierdza jednak, że argumentacja ta nie znajduje oparcia w przepisach prawa polskiego.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy odsetki ustawowe za opóźnienie od świadczenia wyrażonego w CHF są niższe niż od świadczenia w złotych?

Nie. Jeżeli do zobowiązania ma zastosowanie prawo polskie, wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie wynika z art. 481 Kodeksu cywilnego. Waluta, w której wyrażono świadczenie (np. CHF, EUR czy USD), nie wpływa na sposób ustalania wysokości tych odsetek.

Czy bank może twierdzić, że odsetki od świadczenia w CHF powinny być obliczane według stóp procentowych obowiązujących dla franka szwajcarskiego?

Bank może podnosić taki argument w toku postępowania, jednak zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądów, jeżeli stosunek prawny podlega prawu polskiemu, zastosowanie znajduje art. 481 k.c., a nie stopy procentowe właściwe dla waluty obcej.

Czy art. 481 k.c. ma zastosowanie do świadczeń wyrażonych w walutach obcych?

Tak. Przepis art. 481 k.c. odnosi się do każdego świadczenia pieniężnego, niezależnie od waluty, w której zostało ono wyrażone. Oznacza to, że może być stosowany również do świadczeń określonych w CHF, EUR, USD oraz innych walutach.

Jakie znaczenie ma to dla kredytów frankowych?

W sprawach dotyczących nieważności umów kredytów indeksowanych lub denominowanych do franka szwajcarskiego kredytobiorcy mogą dochodzić odsetek ustawowych za opóźnienie na zasadach określonych w art. 481 k.c. Bank nie może skutecznie domagać się stosowania niższych stóp procentowych właściwych dla franka szwajcarskiego wyłącznie z tego powodu, że świadczenie zostało wyrażone w CHF.

Od kiedy należą się odsetki ustawowe za opóźnienie?

Co do zasady odsetki za opóźnienie przysługują od dnia następującego po dniu, w którym dłużnik powinien spełnić świadczenie, jeżeli pozostaje w opóźnieniu. W konkretnej sprawie moment ten zależy od okoliczności, w szczególności od wezwania do zapłaty, treści umowy lub obowiązujących przepisów prawa.

Czy odsetki ustawowe za opóźnienie należą się automatycznie?

Tak. Zgodnie z art. 481 § 1 k.c. wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, nawet jeżeli nie poniósł żadnej szkody, a opóźnienie nastąpiło z przyczyn niezależnych od dłużnika.