Wyrok TSUE z 23 kwietnia 2026 r. – sprawa C-744/24
23 kwietnia 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał istotny wyrok w sprawie C-744/24 dotyczącej kredytów konsumenckich oraz praktyki stosowanej przez banki polegającej na naliczaniu odsetek nie tylko od faktycznie wypłaconego kapitału kredytu, ale również od kosztów kredytu, których konsument realnie nie otrzymał.
Sprawa trafiła do TSUE w wyniku pytania prejudycjalnego skierowanego przez Sąd Rejonowy we Włodawie w sporze pomiędzy konsumentem a Bank Polska Kasa Opieki S.A..
Wyrok może mieć bardzo duże znaczenie dla kredytobiorców dochodzących swoich praw wobec banków, w szczególności w sprawach dotyczących sankcji kredytu darmowego (SKD).
TSUE o kredytowaniu kosztów pozaodsetkowych
Przedmiotem sprawy była popularna praktyka banków określana jako „kredytowanie kosztów pozaodsetkowych”. Polega ona na doliczaniu do kwoty kredytu dodatkowych kosztów, takich jak:
- prowizje,
- składki ubezpieczeniowe,
- opłaty administracyjne,
- inne koszty związane z zawarciem umowy kredytowej.
Następnie bank nalicza odsetki także od tych kosztów, mimo że środki te nie zostały faktycznie wypłacone konsumentowi do jego dyspozycji.
TSUE uznał taką praktykę za niezgodną z prawem unijnym, w szczególności z przepisami dyrektywy 2008/48/WE dotyczącej umów o kredyt konsumencki.
Bank nie może pobierać odsetek od kosztów kredytu
W uzasadnieniu wyroku TSUE podkreślił, że pojęcie „całkowitej kwoty kredytu” należy odróżnić od „całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta”.
Trybunał wskazał, że:
- całkowita kwota kredytu obejmuje wyłącznie środki faktycznie oddane do dyspozycji konsumenta,
- natomiast całkowity koszt kredytu obejmuje m.in. odsetki, prowizje, podatki, ubezpieczenia i inne opłaty związane z umową.
W ocenie TSUE bank nie może więc stosować oprocentowania do kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów kredytu, które nie zostały wypłacone kredytobiorcy.
Oznacza to, że naliczanie odsetek od prowizji, ubezpieczenia czy innych kosztów kredytowanych razem z kapitałem może naruszać przepisy prawa unijnego.
Wyrok TSUE a RRSO kredytu
Trybunał zwrócił również uwagę na wpływ tej praktyki na prawidłowe obliczanie RRSO (Rzeczywistej Rocznej Stopy Oprocentowania).
Jeżeli bank zawyża całkowitą kwotę kredytu poprzez doliczanie do niej kredytowanych kosztów, może dojść do:
- zaniżenia RRSO,
- błędnego przedstawienia rzeczywistych kosztów kredytu,
- naruszenia obowiązków informacyjnych wobec konsumenta.
Zdaniem TSUE konsument powinien otrzymać jasną i transparentną informację o rzeczywistym koszcie zobowiązania finansowego.
Znaczenie wyroku TSUE dla sankcji kredytu darmowego (SKD)
Wyrok w sprawie C-744/24 może mieć istotne znaczenie dla osób dochodzących tzw. sankcji kredytu darmowego, uregulowanej w art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim.
Sankcja kredytu darmowego pozwala konsumentowi — w przypadku naruszenia przez bank określonych obowiązków ustawowych — spłacić wyłącznie pożyczony kapitał, bez odsetek i dodatkowych kosztów.
Orzeczenie TSUE wzmacnia argumentację kredytobiorców, którzy podnoszą m.in.:
- błędne wyliczenie RRSO,
- nieprawidłowe określenie całkowitej kwoty kredytu,
- brak transparentności umowy kredytowej,
- naliczanie odsetek od kosztów pozaodsetkowych.
Można spodziewać się, że wyrok będzie szeroko wykorzystywany w sporach sądowych przeciwko bankom i instytucjom pożyczkowym.
Podsumowanie
Wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24 to ważne rozstrzygnięcie dla rynku kredytów konsumenckich oraz ochrony praw konsumentów.
TSUE jednoznacznie wskazał, że bank nie może naliczać odsetek od kosztów kredytu, które nie zostały faktycznie wypłacone konsumentowi. Orzeczenie podkreśla znaczenie transparentności umów kredytowych oraz rzetelnego informowania klientów o rzeczywistych kosztach zobowiązania.
Wyrok może mieć istotny wpływ na sprawy dotyczące sankcji kredytu darmowego oraz ocenę legalności wielu umów kredytowych zawieranych przez banki i firmy pożyczkowe.
