Bank nie może dowolnie wypowiedzieć umowy kredytu lub pożyczki. Oprócz obowiązków wynikających z przepisów Prawa bankowego, musi również przestrzegać procedury, którą sam określił w umowie. Jeżeli bank wprowadził do wzorca umownego rozwiązania korzystniejsze dla klienta niż wymagane ustawą, jest nimi związany. Pominięcie takiej procedury może skutkować bezskutecznością wypowiedzenia umowy kredytu.

Wypowiedzenie umowy kredytu – co wynika z Prawa bankowego?

Procedura wypowiedzenia umowy kredytu została uregulowana w art. 75 oraz art. 75c ustawy – Prawo bankowe. Przepisy te mają charakter semiimperatywny (ius semidispositivum). Oznacza to, że strony mogą – korzystając z zasady swobody umów określonej w art. 353¹ Kodeksu cywilnego – odmiennie uregulować zasady poprzedzające wypowiedzenie umowy.

Takie odstępstwo jest jednak dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy przyjęte rozwiązania są korzystniejsze dla kredytobiorcy lub pożyczkobiorcy niż minimalny standard ochrony przewidziany w ustawie.

Bank jest związany postanowieniami własnej umowy

W praktyce zdarza się, że banki wprowadzają do swoich wzorców umownych dodatkowe obowiązki poprzedzające wypowiedzenie umowy kredytu. Jeżeli jednak bank sam zdecydował się na przyznanie klientowi szerszej ochrony, nie może później powoływać się wyłącznie na spełnienie wymogów ustawowych.

Postanowienia umowy stanowią integralną część stosunku prawnego i wiążą obie strony. Oznacza to, że bank musi wykazać wykonanie wszystkich czynności przewidzianych w umowie przed złożeniem oświadczenia o wypowiedzeniu.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie – kiedy wypowiedzenie umowy jest bezskuteczne?

Istotne stanowisko w tej kwestii zajął Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z 5 maja 2026 r. (sygn. akt I ACa 291/25).

Sąd podkreślił, że skuteczność wypowiedzenia umowy kredytu lub pożyczki zależy nie tylko od przestrzegania art. 75 i art. 75c Prawa bankowego, lecz także od dochowania procedury określonej w samej umowie.

Jeżeli bank przyznał klientowi dalej idącą ochronę niż wynika to z ustawy, jest zobowiązany do przestrzegania przyjętych przez siebie zasad. Niedochowanie procedury umownej poprzedzającej wypowiedzenie może prowadzić do uznania wypowiedzenia za bezskuteczne.

Jakie obowiązki nałożył na siebie bank?

W rozpoznawanej sprawie bank posłużył się własnym wzorcem umownym, który przewidywał bardziej rozbudowaną procedurę niż przepisy Prawa bankowego.

Zgodnie z umową bank był zobowiązany do:

• dwukrotnego poinformowania pożyczkobiorcy o powstaniu zaległości,
• następnie skierowania wezwania do zapłaty wymagalnego zadłużenia,
• wypowiedzenia umowy dopiero wtedy, gdy klient nie spłacił pełnych rat za co najmniej dwa okresy płatności.

Taka procedura była korzystniejsza dla klienta niż rozwiązania ustawowe, dlatego pozostawała w pełni zgodna z art. 75 i art. 75c Prawa bankowego.

Dlaczego sąd uznał wypowiedzenie za bezskuteczne?

Sąd Apelacyjny ustalił, że bank nie wykazał wykonania wszystkich obowiązków wynikających z umowy.

W szczególności nie udowodnił, że przed wysłaniem wezwania do zapłaty dwukrotnie poinformował klienta o zaległości w spłacie. Skoro bank nie zachował procedury przewidzianej we własnym wzorcu umownym, złożone przez niego oświadczenie o wypowiedzeniu umowy zostało uznane za bezskuteczne.

Orzeczenie to potwierdza, że bank nie może pomijać obowiązków, które sam na siebie nałożył w umowie. W postępowaniu sądowym powinien wykazać wykonanie wszystkich etapów procedury poprzedzającej wypowiedzenie.

Czy zmiana adresu zwalnia bank z obowiązków?

Warto pamiętać, że kredytobiorca lub pożyczkobiorca ma obowiązek zapewnić możliwość odbierania korespondencji wysyłanej przez bank na adres wskazany w umowie oraz informować bank o każdej zmianie adresu.

Brak aktualizacji danych adresowych może wywołać negatywne konsekwencje dla klienta, zwłaszcza w przypadku wieloletnich umów kredytowych, w których pojawiają się zaległości w spłacie.

Jednocześnie sam fakt, że bank dysponuje nieaktualnym adresem klienta, nie zwalnia go z obowiązku dochowania procedury wypowiedzenia przewidzianej w umowie. Takie stanowisko zajął również Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z 5 maja 2026 r. (I ACa 291/25).

Podsumowanie

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie ma istotne znaczenie zarówno dla kredytobiorców, jak i dla banków. Potwierdza on, że skuteczne wypowiedzenie umowy kredytu wymaga nie tylko przestrzegania przepisów Prawa bankowego, ale również wykonania wszystkich obowiązków wynikających z treści samej umowy.

Jeżeli bank pominął którykolwiek z etapów procedury, którą sam przewidział we wzorcu umownym, istnieją podstawy do kwestionowania skuteczności wypowiedzenia umowy oraz dochodzonych na tej podstawie roszczeń.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy bank może wypowiedzieć umowę kredytu bez wcześniejszego wezwania do zapłaty?

Co do zasady bank powinien dochować procedury określonej w art. 75 i 75c Prawa bankowego oraz postanowień zawartych w umowie kredytu. Jeżeli umowa przewiduje wcześniejsze wezwanie do zapłaty lub inne czynności poprzedzające wypowiedzenie, ich pominięcie może prowadzić do bezskuteczności wypowiedzenia.

Kiedy wypowiedzenie umowy kredytu jest bezskuteczne?

Wypowiedzenie może zostać uznane za bezskuteczne, jeżeli bank nie dochował procedury przewidzianej przez przepisy lub przez własną umowę, np. nie wysłał wymaganych wezwań do zapłaty albo nie zachował terminów określonych w umowie.

Czy bank musi przestrzegać własnego regulaminu i wzorca umowy?

Tak. Jeżeli bank wprowadził do umowy rozwiązania korzystniejsze dla kredytobiorcy niż wymagają tego przepisy, jest nimi związany. Nie może później powoływać się wyłącznie na minimalne wymagania wynikające z ustawy.

Czy zmiana adresu przez kredytobiorcę ma znaczenie?

Tak. Kredytobiorca powinien informować bank o zmianie adresu do korespondencji. Brak aktualizacji danych może wywołać negatywne skutki dla klienta, jednak nie zwalnia banku z obowiązku przestrzegania procedury wypowiedzenia określonej w umowie.

Co zrobić, jeżeli bank nieskutecznie wypowiedział umowę kredytu?

Warto przeanalizować treść umowy, korespondencję otrzymaną od banku oraz przebieg całej procedury. Jeżeli bank nie wykonał wszystkich wymaganych czynności poprzedzających wypowiedzenie, istnieją podstawy do kwestionowania jego skuteczności w postępowaniu sądowym.