Zgodnie z przepisami o niedozwolonych postanowieniach umownych, a zw\u0142aszcza art. 385 1 \u00a7 1 k.c., postanowienia dotkni\u0119te abuzywno\u015bci\u0105 \u201enie wi\u0105\u017c\u0105 konsumenta\u201d. Dane postanowienia przestaj\u0105 wi\u0105za\u0107 ju\u017c w chwili zawarcia umowy, a wi\u0119c nie stanowi\u0105 elementu tre\u015bci stosunku prawnego i nie mog\u0105 by\u0107 uwzgl\u0119dniane przy rozpoznawaniu spraw zwi\u0105zanych z jego realizacj\u0105. (tak M. Skory, Klauzule abuzywne w polskim prawie ochrony konsumenta, LEX numer 50185)<\/p>\n\n\n\n
W kwestii skutk\u00f3w usuni\u0119cia z umowy klauzuli abuzywnej wielokrotnie wypowiada\u0142 si\u0119 S\u0105d Najwy\u017cszy. Konsekwencj\u0105 stwierdzenia, \u017ce dane postanowienie umowne ma charakter niedozwolony w rozumieniu art. 3851<\/sup> \u00a7 1 k.c. jest w ocenie S\u0105du Najwy\u017cszego dzia\u0142aj\u0105ca ex lege sankcja bezskuteczno\u015bci niedozwolonego postanowienia, po\u0142\u0105czona z przewidzian\u0105 w art. 3851<\/sup> \u00a7 2 k.c. zasad\u0105 zwi\u0105zania stron umow\u0105 w pozosta\u0142ym zakresie (zob. m.in uchwa\u0142\u0119 S\u0105du Najwy\u017cszego z 29 czerwca 2007 r., III CZP 62\/07, oraz uchwa\u0142\u0119 sk\u0142adu siedmiu s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego z 7 maja 2021 r., III CZP 6\/21, a tak\u017ce wyroki S\u0105du Najwy\u017cszego: z 30 maja 2014 r., III CSK 204\/13; z 1 marca 2017 r., IV CSK 285\/16; z 24 pa\u017adziernika 2018 r., II CSK 632\/17).<\/p>\n\n\n\n Powy\u017csze stanowisko S\u0105du Najwy\u017cszego jest sp\u00f3jne z orzecznictwem unijnym. TSUE wyja\u015bni\u0142, \u017ce art. 6 ust. 1 dyrektywy 93\/13 nale\u017cy interpretowa\u0107 w ten spos\u00f3b, i\u017c warunek umowny uznany za nieuczciwy nale\u017cy co do zasady uzna\u0107 za nigdy nieistniej\u0105cy, tak by nie wywo\u0142ywa\u0142 on skutk\u00f3w wobec konsumenta. W zwi\u0105zku z tym s\u0105dowe stwierdzenie nieuczciwego charakteru takiego warunku powinno mie\u0107 z regu\u0142y skutek w postaci przywr\u00f3cenia sytuacji prawnej i faktycznej konsumenta, w jakiej znajdowa\u0142by si\u0119 on w braku tego warunku (wyrok TSUE z 21 grudnia 2016 r., C-154\/15, C-307\/15 i C-308\/15, Francisco Guti\u00e9rrez Naranjo i Ana Mar\u00eda Palacios Mart\u00ednez przeciwko Cajasur Banco i Banco Bilbao Vizcaya Argentaria SA (BBVA), pkt 61-62).<\/p>\n\n\n\n Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci stanowczo wykluczy\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmiany przez s\u0105d krajowy tre\u015bci nieuczciwych warunk\u00f3w zawartych w umowach, co oznacza, \u017ce za nieuprawnione nale\u017cy uzna\u0107 zast\u0105pienie przez s\u0105d postanowie\u0144 niedozwolonych innymi (wyrok TSUE z 26 marca 2019 r., C-70\/17 i C-179\/17, Abanca Corporaci\u00f3n Bancaria SA przeciwko Albertowi Garc\u00edi Salamance Santosowi i Bankia SA przeciwko Alfonsowi Antoniowi Lau Mendozie i Ver\u00f3nice Yulianie Rodr\u00edguez Ram\u00edrez, pkt 54). Z orzecznictwa TSUE wynika, \u017ce wykluczona jest zar\u00f3wno tzw. redukcja utrzymuj\u0105ca skuteczno\u015b\u0107 postanowienia abuzywnego, jak i mo\u017cliwo\u015b\u0107 uzupe\u0142niania luk w umowie powsta\u0142ych po wyeliminowaniu takiego postanowienia.<\/p>\n\n\n\n Zgodnie ze stanowiskiem wyra\u017conym mi\u0119dzy innymi w wyroku z 14 czerwca 2012 roku, C-618\/1028 z brzmienia art.6 ust.1 dyrektywy 93\/13 wynika, \u017ce s\u0105dy krajowe s\u0105 zobowi\u0105zane wy\u0142\u0105cznie do zaniechania stosowania nieuczciwego warunku umownego, aby nie wywiera\u0142 on obligatoryjnych skutk\u00f3w wobec konsumenta przy czym nie s\u0105 one uprawnione do zmiany jego tre\u015bci. Powy\u017csze jest uzasadnione tym, \u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 takiej zmiany umowy przez s\u0105d sta\u0142aby w sprzeczno\u015bci z celami prewencyjnymi dyrektywy 93\/13. Przedsi\u0119biorcy byliby bowiem \u015bwiadomi tego, \u017ce nawet w razie zastosowania klauzuli niedozwolonej umowa zostanie skorygowana przez s\u0105d. Mog\u0142oby to zatem zagra\u017ca\u0107 realizacji d\u0142ugoterminowego celu ustanowionego w art. 7 dyrektywy, poniewa\u017c os\u0142abi\u0142oby zniech\u0119caj\u0105cy skutek wywierany na przedsi\u0119biorc\u00f3w. (por. postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego – Izba Cywilna z dnia 22 wrze\u015bnia 2022 r. I CSK 3771\/22).<\/p>\n\n\n\n W zwi\u0105zku z tym, je\u015bli konsument stoi na stanowisku, \u017ce skutkiem wyeliminowania z umowy postanowie\u0144 niedozwolonych jest niewa\u017cno\u015b\u0107 umowy (b\u0105d\u017a te\u017c jedynie godzi si\u0119 na taki skutek), to ani druga strona sporu, ani s\u0105d z urz\u0119du nie mog\u0105 doprowadzi\u0107 do zast\u0105pienia nieuczciwych postanowie\u0144 przepisem dyspozytywnym (o ile taka mo\u017cliwo\u015b\u0107 w og\u00f3le istnieje). Mo\u017cliwo\u015b\u0107 zast\u0105pienia przez s\u0105d krajowy nieuczciwego postanowienia przepisem prawa krajowego jest ograniczona do przypadk\u00f3w, w kt\u00f3rych rozwi\u0105zanie umowy jako ca\u0142o\u015bci narazi\u0142oby konsumenta na szczeg\u00f3lnie szkodliwe skutki, wobec czego ten ostatni poni\u00f3s\u0142by negatywne konsekwencje. (wyrok z 20 wrze\u015bnia 2018 r., C-51\/17, pkt 61 oraz wyrok z 14 marca 2019 r., C-118\/17, pkt 54). Powy\u017csze rozwi\u0105zanie stanowi wyj\u0105tek, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 stosowany wy\u0142\u0105cznie na korzy\u015b\u0107 konsumenta, nie za\u015b w celu ochrony interes\u00f3w przedsi\u0119biorcy i nie mo\u017ce by\u0107 stosowany wbrew woli konsumenta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Zgodnie z przepisami o niedozwolonych postanowieniach umownych, a zw\u0142aszcza art. 385 1 \u00a7 1 k.c., postanowienia dotkni\u0119te abuzywno\u015bci\u0105 \u201enie wi\u0105\u017c\u0105 konsumenta\u201d. Dane postanowienia przestaj\u0105 wi\u0105za\u0107 ju\u017c w chwili zawarcia umowy, a wi\u0119c nie stanowi\u0105 elementu tre\u015bci stosunku prawnego i nie mog\u0105 by\u0107 uwzgl\u0119dniane przy rozpoznawaniu spraw zwi\u0105zanych z jego realizacj\u0105. (tak M. Skory, Klauzule abuzywne w […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":195,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[100],"tags":[104,139,40],"class_list":["post-272","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kredyt-we-frankach","tag-kredyt-we-frankach","tag-postanowienia-abuzywne","tag-umowa-kredytu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/272","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=272"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/272\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":273,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/272\/revisions\/273"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/195"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=272"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=272"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=272"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}