Zgodnie z art. 483 \u00a7 1 k.c. w umowie mo\u017cna zastrzec, \u017ce naprawienie szkody wynik\u0142ej z niewykonania lub nienale\u017cytego wykonania zobowi\u0105zania niepieni\u0119\u017cnego nast\u0105pi przez zap\u0142at\u0119 okre\u015blonej sumy (kara umowna). Do wa\u017cnego zastrze\u017cenia kary umownej konieczne jest okre\u015blenie zobowi\u0105zania (albo te\u017c pojedynczego obowi\u0105zku), kt\u00f3rego niewykonanie lub nienale\u017cyte wykonanie rodzi obowi\u0105zek zap\u0142aty kary oraz okre\u015blenie wysoko\u015bci kary umownej.<\/p>\n\n\n\n
Z tre\u015bci przywo\u0142anego przepisu nie wynika jednak <\/strong>obowi\u0105zek podania konkretnej sumy pieni\u0119\u017cnej stanowi\u0105cej kar\u0119 umown\u0105<\/strong>. Strony mog\u0105 bowiem okre\u015bli\u0107 kar\u0119 poprzez wskazanie kryteri\u00f3w jej naliczenia. (por. wyroki S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 2 czerwca 2016 r., I CSK 506\/15, i z dnia 22 pa\u017adziernika 2015 r. IV CSK 687\/14). Ich ustalenia musz\u0105 by\u0107 na tyle precyzyjne, aby pozwala\u0142y na obiektywne oznaczenie wskazanych element\u00f3w. Naruszenie tej zasady mo\u017ce bowiem skutkowa\u0107 niewa\u017cno\u015bci\u0105 takiego zastrze\u017cenia umownego.<\/p>\n\n\n\n W judykaturze wskazuje si\u0119, \u017ce kara umowna za zw\u0142ok\u0119, kt\u00f3ra ma w za\u0142o\u017ceniu pe\u0142ni\u0107 przede wszystkim funkcj\u0119 stymuluj\u0105c\u0105 d\u0142u\u017cnika do wykonania zobowi\u0105zania, mo\u017ce by\u0107 ustalona wed\u0142ug stawki odniesionej do okre\u015blonego interwa\u0142u czasowego (dzie\u0144, tydzie\u0144), kt\u00f3ra mo\u017ce zosta\u0107 okre\u015blona, jako u\u0142amek (procent) warto\u015bci przedmiotu umowy. (patrz. wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 21 maja 2021 r., IV CSKP 58\/21). Mo\u017cliwe jest zatem zastrze\u017cenie kary umownej za zw\u0142ok\u0119 w spe\u0142nieniu \u015bwiadczenia niepieni\u0119\u017cnego w postaci u\u0142amka (procentu) warto\u015bci \u015bwiadczenia za ka\u017cd\u0105 jednostk\u0119 czasu zw\u0142oki, bez jednoczesnego okre\u015blenia z g\u00f3ry maksymalnej kwoty takiej kary. Jednak co istotne, podstawa naliczania kary umownej musi by\u0107 znana stronom w momencie zwierania umowy i nie mo\u017ce zak\u0142ada\u0107, \u017ce b\u0119dzie ona ustalona w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Powy\u017csze uzasadniane jest tym, \u017ce strony umowy korzystaj\u0105 ze swobody w oznaczeniu sumy stanowi\u0105cej kar\u0119 umown\u0105 (art. 3531<\/sup> k.c.). Nale\u017cy jednak mie\u0107 na uwadze, \u017ce ustalenia stron musz\u0105 by\u0107 na tyle precyzyjne, aby umo\u017cliwia\u0142y obiektywne oznaczenie kary. Oznaczenie to, jak wskaza\u0142 S\u0105d Najwy\u017cszy, nie musi polega\u0107 na sztywnym okre\u015bleniu sumy pieni\u0119\u017cnej stanowi\u0105cej kar\u0119 umown\u0105, lecz mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 po\u015brednio przez wskazanie podstaw jej okre\u015blenia w taki spos\u00f3b, by zar\u00f3wno strony umowy, jak i s\u0105d rozpoznaj\u0105cy sp\u00f3r mi\u0119dzy nimi byli w stanie obliczy\u0107 wysoko\u015b\u0107 kary umownej.<\/p>\n\n\n\n Istotny pogl\u0105d w tej kwestii zaprezentowa\u0142 S\u0105d Najwy\u017cszy w uchwale z 9 grudnia 2021 r. o sygn. III CZP 16\/21 w kt\u00f3rej wskaza\u0142, \u017ce dopuszczalne jest zastrze\u017cenie kary umownej za zw\u0142ok\u0119 w wykonaniu zobowi\u0105zania w postaci okre\u015blonego procentu ustalonego wynagrodzenia umownego za ka\u017cdy dzie\u0144 zw\u0142oki, nawet je\u017celi nie okre\u015blono ko\u0144cowego terminu naliczania kary umownej ani jej kwoty maksymalnej. <\/p>\n\n\n\n W przypadku zastrze\u017cenia kary umownej na wypadek nie przed\u0142o\u017cenia gwarancji bankowej, zastrze\u017cenie to nie mo\u017ce by\u0107 jednak uto\u017csamiane z brakiem spe\u0142nienia przez d\u0142u\u017cnika \u015bwiadczenia pieni\u0119\u017cnego. Gwarancj\u0105 bankow\u0105 jest jednostronne zobowi\u0105zanie banku-gwaranta, \u017ce po spe\u0142nieniu przez podmiot uprawniony (beneficjenta gwarancji) okre\u015blonych warunk\u00f3w zap\u0142aty, bank ten wykona \u015bwiadczenie pieni\u0119\u017cne na rzecz beneficjenta gwarancji. Za udzielenie gwarancji banki pobieraj\u0105 prowizj\u0119, kt\u00f3r\u0105 powinien zap\u0142aci\u0107 d\u0142u\u017cnik na podstawie zawartej z bankiem umowy zlecenia udzielenia gwarancji. Z kolei sama gwarancja bankowa polega na zobowi\u0105zaniu si\u0119 banku (gwaranta) do zap\u0142aty na rzecz beneficjenta gwarancji (wierzyciela), okre\u015blonej kwoty wskazanej w gwarancji (sumy gwarancyjnej), stanowi zobowi\u0105zanie o charakterze niepieni\u0119\u017cnym. W zwi\u0105zku z tym, zastrze\u017cenie kary umownej na wypadek nie przed\u0142o\u017cenia gwarancji bankowej nie mo\u017ce by\u0107 uto\u017csamiane z brakiem spe\u0142nienia przez d\u0142u\u017cnika \u015bwiadczenia pieni\u0119\u017cnego, gdy\u017c w \u015bwietle art. 81 ust. 1 Prawo bankowe to nie d\u0142u\u017cnik by\u0142 zobowi\u0105zany do \u015bwiadczenia pieni\u0119\u017cnego, lecz bank. Nie mo\u017cna zatem uzna\u0107, aby zobowi\u0105zanie do z\u0142o\u017cenia gwarancji mia\u0142o w tym przypadku charakter pieni\u0119\u017cny. (por. wyrok S\u0105du Apelacyjnego we Wroc\u0142awiu – I Wydzia\u0142 Cywilny z dnia 28 pa\u017adziernika 2022 r. I AGa 118\/22).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Zgodnie z art. 483 \u00a7 1 k.c. w umowie mo\u017cna zastrzec, \u017ce naprawienie szkody wynik\u0142ej z niewykonania lub nienale\u017cytego wykonania zobowi\u0105zania niepieni\u0119\u017cnego nast\u0105pi przez zap\u0142at\u0119 okre\u015blonej sumy (kara umowna). Do wa\u017cnego zastrze\u017cenia kary umownej konieczne jest okre\u015blenie zobowi\u0105zania (albo te\u017c pojedynczego obowi\u0105zku), kt\u00f3rego niewykonanie lub nienale\u017cyte wykonanie rodzi obowi\u0105zek zap\u0142aty kary oraz okre\u015blenie wysoko\u015bci kary umownej. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":177,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[133],"tags":[109],"class_list":["post-264","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kara-umowna","tag-kara-umowna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/264","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=264"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/264\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":265,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/264\/revisions\/265"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/177"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=264"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=264"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=264"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}