{"id":220,"date":"2021-08-05T14:02:34","date_gmt":"2021-08-05T12:02:34","guid":{"rendered":"http:\/\/prawoibank.pl\/?p=220"},"modified":"2025-12-08T10:00:37","modified_gmt":"2025-12-08T09:00:37","slug":"zmiana-sadowej-wykladni-przepisu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/2021\/08\/05\/zmiana-sadowej-wykladni-przepisu\/","title":{"rendered":"Zmiana s\u0105dowej wyk\u0142adni przepisu"},"content":{"rendered":"\n

Tre\u015b\u0107 normy prawnej kszta\u0142tuje nie tylko samo brzmienie przepisu, ale tak\u017ce jego wyk\u0142adnia, a wi\u0119c ustabilizowany spos\u00f3b jego odczytywania przez organy stosuj\u0105ce ten przepis w praktyce. Stanowisko to znalaz\u0142o wyraz w uchwale Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z dnia 7 marca 1995 r., W 9\/94<\/a> (OTK 1995, nr 1, poz. 20), w kt\u00f3rej wskaza\u0142, i\u017c \u201erozumienie tre\u015bci przepisu prawnego jest wyznaczone nie tylko przez jego brzmienie, lecz tak\u017ce przez tre\u015b\u0107 innych przepis\u00f3w prawnych maj\u0105cych wp\u0142yw na rozumienie interpretowanego przepisu (w ramach wyk\u0142adni systemowej), przez wyznaczniki pozaustawowe, jak przyj\u0119te regu\u0142y wyk\u0142adni, aksjologia le\u017c\u0105ca u podstaw danego porz\u0105dku prawnego, cel i funkcje unormowania w kontek\u015bcie aktualnych stosunk\u00f3w spo\u0142ecznych, ekonomicznych i kulturowych itp. W wypadku wyk\u0142adni s\u0105dowej, nie maj\u0105cej mocy analogicznej jak ta, kt\u00f3r\u0105 przyznano w owym czasie wyk\u0142adni trybunalskiej, nie mo\u017ce by\u0107 mowy o nadaniu przepisowi nowej tre\u015bci moc\u0105 pojedynczego orzeczenia. Zmiana kierunku wyk\u0142adni stanowi\u0142a z\u0142o\u017cony proces bazuj\u0105cy przede wszystkim na sile podniesionych argument\u00f3w i praktycznej przydatno\u015bci nowego spojrzenia na konkretny przepis.\u201d<\/p>\n\n\n\n

W powo\u0142anej uchwale Trybuna\u0142u Konstytucyjnego wyja\u015bniono, \u017ce wyk\u0142adnia co do zasady odnosi si\u0119 do sposobu rozumienia przepisu przez ca\u0142y okres jego obowi\u0105zywania, je\u017celi nie nast\u0105pi\u0105 istotne zmiany uzasadniaj\u0105ce wyznaczenie granicy czasowej, od kt\u00f3rej obowi\u0105zywa\u0107 b\u0119dzie odmienna wyk\u0142adnia. Jednak pami\u0119ta\u0107 nale\u017cy, \u017ce zmiana rozumienia przepisu w spos\u00f3b oczywisty wp\u0142ywa\u0107 mo\u017ce tylko na jego stosowanie w przysz\u0142o\u015bci i – jednocze\u015bnie – nie mo\u017ce uzasadnia\u0107 zarzutu wadliwego dzia\u0142ania podmiot\u00f3w, kt\u00f3re w poszanowaniu obowi\u0105zuj\u0105cego prawa stosowa\u0142y je w przesz\u0142o\u015bci tak, jak by\u0142o powszechnie interpretowane (por. wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 9 wrze\u015bnia 2015 r., IV CSK 659\/14<\/a>).<\/p>\n\n\n\n

Nowa, zmieniona wyk\u0142adnia s\u0105dowa przepisu nie dzia\u0142a wstecz i nie obejmuje orzecze\u0144 ju\u017c wydanych ani post\u0119powania s\u0105dowego prowadzonego zgodnie z dotychczasowym rozumieniem przepisu. Nadrz\u0119dne wzgl\u0119dy bezpiecze\u0144stwa prawnego wykluczaj\u0105 kwestionowanie sytuacji prawnych, kt\u00f3re wyczerpa\u0142y swoje skutki w przesz\u0142o\u015bci <\/strong>(wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego – Izba Cywilna z dnia 24 czerwca 2020 r. IV CSK 598\/18). Zatem fakt uznania przez S\u0105d Najwy\u017cszy, \u017ce dotychczasowa wyk\u0142adnia i praktyka by\u0142y wadliwe, nie podwa\u017ca czynno\u015bci zdzia\u0142anych wcze\u015bniej, w oparciu o poprzednio obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 interpretacj\u0119 danego przepisu, ani ich skutk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Co istotne, proces wyk\u0142adni rzutuje na kszta\u0142t w jakim funkcjonuje przepis prawny, jednak w inny spos\u00f3b, ni\u017c zmiana przepis\u00f3w i nie ma do niego zastosowania art. 3 k.c. W powo\u0142anej uchwale Trybuna\u0142u Konstytucyjnego wyja\u015bniono, \u017ce wyk\u0142adnia co do zasady odnosi si\u0119 do sposobu rozumienia przepisu przez ca\u0142y okres jego obowi\u0105zywania, je\u017celi nie nast\u0105pi\u0105 istotne zmiany uzasadniaj\u0105ce wyznaczenie granicy czasowej, od kt\u00f3rej obowi\u0105zywa\u0107 b\u0119dzie odmienna wyk\u0142adnia. Jednak pami\u0119ta\u0107 nale\u017cy, \u017ce zmiana rozumienia przepisu w spos\u00f3b oczywisty wp\u0142ywa\u0107 mo\u017ce tylko na jego stosowanie w przysz\u0142o\u015bci i – jednocze\u015bnie – nie mo\u017ce uzasadnia\u0107 zarzutu wadliwego dzia\u0142ania podmiot\u00f3w, kt\u00f3re w poszanowaniu obowi\u0105zuj\u0105cego prawa stosowa\u0142y je w przesz\u0142o\u015bci tak, jak by\u0142o powszechnie interpretowane (por. wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 9 wrze\u015bnia 2015 r., IV CSK 659\/14).<\/p>\n\n\n\n

Stanowisko, \u017ce nowa, zmieniona wyk\u0142adnia s\u0105dowa przepisu nie dzia\u0142a wstecz i nie obejmuje orzecze\u0144 ju\u017c wydanych ani post\u0119powania s\u0105dowego prowadzonego zgodnie z dotychczasowym rozumieniem przepisu prezentuje tak\u017ce Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci UE (por. wyroki z dnia 27 wrze\u015bnia 2006 r.: <\/a>T-59\/02<\/a> i <\/a>T-329\/01<\/a>) oraz Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka (m.in. wyroki: z dnia 22 listopada 1995 r., J <\/a>20190\/92<\/a>, z dnia 15 listopada 1996 r. w sprawie Cantoni p-ko Francji, 1996-V, \u00a7 32 oraz z dnia 22 czerwca 2000 r. w sprawie Coeme i in. p-ko Belgii, 2000-VII, \u00a7 145).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tre\u015b\u0107 normy prawnej kszta\u0142tuje nie tylko samo brzmienie przepisu, ale tak\u017ce jego wyk\u0142adnia, a wi\u0119c ustabilizowany spos\u00f3b jego odczytywania przez organy stosuj\u0105ce ten przepis w praktyce. Stanowisko to znalaz\u0142o wyraz w uchwale Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z dnia 7 marca 1995 r., W 9\/94 (OTK 1995, nr 1, poz. 20), w kt\u00f3rej wskaza\u0142, i\u017c \u201erozumienie tre\u015bci przepisu prawnego jest […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":127,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[106],"tags":[120],"class_list":["post-220","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-procedura-cywilna","tag-wykladnia-przepisu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/220","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=220"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/220\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":221,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/220\/revisions\/221"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/127"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}