Polecenie przelewu nale\u017cy do jednej z postaci rozlicze\u0144 pieni\u0119\u017cnych o charakterze bezgot\u00f3wkowym, kt\u00f3ra przeprowadzana jest za po\u015brednictwem bank\u00f3w. W przypadku gdy d\u0142u\u017cnik i wierzyciel (beneficjent przelewu) maj\u0105 rachunki w r\u00f3\u017cnych bankach, do rozliczenia polecenia przelewu dochodzi w cyklu rozliczeniowym. Kwestia odpowiedzialno\u015bci bank\u00f3w po\u015brednicz\u0105cych w rozliczeniu jest przedmiotem regulacji dyrektywy 2007\/64\/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 13 listopada 2007 roku w sprawie us\u0142ug p\u0142atniczych w ramach rynku wewn\u0119trznego oraz przepis\u00f3w Ustawy o us\u0142ugach p\u0142atniczych z 19 sierpnia 2011 roku. Wspomniane akty prawne, kt\u00f3re wprowadzaj\u0105 zasady szybko\u015bci przelew\u00f3w i automatyzmu sprawdzania unikatowego numeru rachunku identyfikuj\u0105cego beneficjenta przelewu, w znaczny spos\u00f3b wp\u0142yn\u0119\u0142y na ocen\u0119 zasad wykonywania tego typu zobowi\u0105za\u0144 przez bank.<\/p>\n\n\n\n
Jak stanowi S\u0105d Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 wrze\u015bnia 2019 r. I ACa 84\/19, bank nie musi por\u00f3wnywa\u0107 wpisanych danych adresata przelewu z tym, kto jest posiadaczem rachunku. Natomiast zgodnie z art. 64 ust. 1 Prawa bankowego, je\u017celi polecenie przeprowadzenia rozliczenia pieni\u0119\u017cnego z\u0142o\u017cone przez posiadacza rachunku bankowego jest wykonywane przez kilka bank\u00f3w, ka\u017cdy z tych bank\u00f3w ponosi wraz z pozosta\u0142ymi solidarn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 wobec posiadacza rachunku za szkody spowodowane niewykonaniem lub nienale\u017cytym wykonaniem polecenia. Aktualne orzecznictwo wskazuje jednak, \u017ce wyk\u0142adnia art. 64 ust. 1 Prawa bankowego w \u015bwietle postanowie\u0144 dyrektywy 2007\/64\/WE prowadzi do wniosku, \u017ce wykonanie polecenia rozliczenia pieni\u0119\u017cnego na numer rachunku bankowego wskazany w dyspozycji przelewu stanowi prawid\u0142owe wykonanie polecenia i tym samym nie mo\u017ce by\u0107 podstaw\u0105 odpowiedzialno\u015bci odszkodowawczej bank\u00f3w uczestnicz\u0105cych w dokonywaniu rozliczenia (S\u0105d Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 lutego 2015 roku w sprawie VI ACa 546\/14). Wspomniany przepis nie stanowi wi\u0119c \u017ar\u00f3d\u0142a dodatkowego obowi\u0105zku sprawdzenia zgodno\u015bci numeru rachunku beneficjenta przelewu z jego nazw\u0105, wskazan\u0105 w poleceniu przelewu.<\/p>\n\n\n\n
Niezale\u017cnie od tego, jaka zasada odpowiedzialno\u015bci zostanie przyj\u0119ta w \u015bwietle tego przepisu (zasada winy, ryzyka, odpowiedzialno\u015b\u0107 gwarancyjna), nie wyra\u017ca on obowi\u0105zk\u00f3w bank\u00f3w uczestnicz\u0105cych w procesie rozliczeniowym, a wi\u0119c nie stanowi o tym, jakie zachowanie stanowi niewykonanie lub nienale\u017cyte wykonanie polecenia. R\u00f3wnie\u017c og\u00f3lna zasada zawarta w art. 355 \u00a7 1 Kodeksu cywilnego, nakazuj\u0105ca zachowanie nale\u017cytej staranno\u015bci przy wykonywaniu zobowi\u0105zania, za\u015b w wypadku profesjonalist\u00f3w staranno\u015bci wymaganej przy uwzgl\u0119dnieniu zawodowego charakteru ich dzia\u0142alno\u015bci (art. 355 \u00a7 2 Kodeksu cywilnego) nie mo\u017ce by\u0107 uznana za \u017ar\u00f3d\u0142o dodatkowego obowi\u0105zku weryfikacji numeru rachunku bankowego pod k\u0105tem jego zgodno\u015bci z osob\u0105 beneficjenta przelewu. Jest to spowodowane tym, \u017ce co do zasady weryfikacja danych odbywa si\u0119 automatycznie, jest przeprowadzana przez system, a nie przez pracownika banku. Jak wynika r\u00f3wnie\u017c z art. 74 ust. 1 dyrektywy zlecenie p\u0142atnicze wykonywane zgodnie z unikatowym identyfikatorem uwa\u017ca si\u0119 za wykonane prawid\u0142owo w odniesieniu do odbiorcy okre\u015blonego w unikatowym identyfikatorze.<\/p>\n\n\n\n
Analiza postanowie\u0144 Ustawy o us\u0142ugach p\u0142atniczych, kt\u00f3ra adaptuje postanowienia dyrektywy 2007\/64\/WE tak\u017ce pokazuje, \u017ce obowi\u0105zek wspomnianej weryfikacji nie zosta\u0142 wprowadzony. Ponadto dyrektywa zastrzega, \u017ce obowi\u0105zek badania sp\u00f3jno\u015bci unikatowego identyfikatora mo\u017ce by\u0107 na\u0142o\u017cony na bank wy\u0142\u0105cznie w\u00f3wczas, gdy dokonanie takiego sprawdzenia jest mo\u017cliwe z technicznego punktu widzenia i nie wymaga wprowadzania zmian r\u0119cznie. Jednak sprawdzenie zgodno\u015bci numeru rachunku bankowego z danymi osobowymi jego odbiorcy jest w wypadku banku przyjmuj\u0105cego zlecenie, gdy rachunek odbiorcy znajduje si\u0119 w innym banku technicznie niemo\u017cliwe, za\u015b w wypadku banku, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 rachunek odbiorcy, technicznie utrudnione, wymagaj\u0105ce r\u0119cznego sprawdzenia tych danych. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na fakt, \u017ce realizacja bankowych rozlicze\u0144 pieni\u0119\u017cnych jest procesem masowym i wystandaryzowanym, kt\u00f3ry odbywa si\u0119 w du\u017cym stopniu w spos\u00f3b automatyczny. Na\u0142o\u017cenie na bank takiego obowi\u0105zku niweczy\u0142oby cele ustawodawstwa europejskiego, do kt\u00f3rych zalicza si\u0119 m.in. harmonizacj\u0119 i standaryzacj\u0119, a przez to zwi\u0119kszenie wydajno\u015bci system\u00f3w p\u0142atno\u015bci i przyspieszenie ich wykonywania.<\/p>\n\n\n\n
W \u015bwietle powy\u017cszych rozwa\u017ca\u0144 nie mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c uzna\u0107, \u017ce og\u00f3lna zasada wykonywania zobowi\u0105za\u0144 w spos\u00f3b zapewniaj\u0105cy zaspokojenie s\u0142usznego interesu wierzyciela (art. 354 Kodeksu cywilnego) nak\u0142ada na bank obowi\u0105zek weryfikacji zgodno\u015bci numeru rachunku bankowego z danymi osobowymi jego odbiorcy. Polecenie przelewu polega bowiem na obci\u0105\u017ceniu rachunku d\u0142u\u017cnika okre\u015blon\u0105 kwot\u0105 i uznaniu t\u0105 kwot\u0105 rachunku wierzyciela wskazanego w dyspozycji d\u0142u\u017cnika (art. 63c Prawa bankowego). Realizacja wynikaj\u0105cego st\u0105d obowi\u0105zku uznania okre\u015blon\u0105 kwot\u0105 wskazanego rachunku bankowego stanowi o wykonaniu zobowi\u0105zania zgodnie z jego tre\u015bci\u0105 i realizuje jego cel spo\u0142eczno\u2013gospodarczy. To, czy dana transakcja dokonana przez bank na wskazany przez zleceniodawc\u0119 rachunek faktycznie skutkowa\u0142a przelaniem okre\u015blonej wierzytelno\u015bci na rachunek bankowy beneficjenta nie jest obj\u0119te tre\u015bci\u0105 ani celem zobowi\u0105zania pomi\u0119dzy powodami wydaj\u0105cymi polecenie przelewu, a bankiem, kt\u00f3ry to polecenie wykonuje.<\/p>\n\n\n\n
\u0179r\u00f3d\u0142a dodatkowego obowi\u0105zku weryfikacji numeru bankowego pod k\u0105tem jego zgodno\u015bci z osob\u0105 beneficjenta nie stanowi ponadto przywo\u0142any uprzednio przepis art. 355 KC. Zgodnie z tym przepisem d\u0142u\u017cnik obowi\u0105zany jest do staranno\u015bci og\u00f3lnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju. Wykonuj\u0105c polecenie przelewu bank beneficjenta dysponuje unikatowym numerem rachunku bankowego odbiorcy, kt\u00f3ry identyfikuje beneficjenta. Z kolei wzgl\u0119dy techniczne polegaj\u0105ce na automatycznym odrzuceniu polecenia przelewu jedynie z b\u0142\u0119dnie podanymi numerami rachunk\u00f3w, nie pozwalaj\u0105 bankowi na weryfikacj\u0119 danych osobowych. Nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce weryfikacja odbywa si\u0119 automatycznie, jest przeprowadzana przez system, st\u0105d dla ochrony stron wprowadzono skomplikowany system numeryczny umo\u017cliwiaj\u0105cy przypisanie ka\u017cdemu rachunkowi unikatowego numeru.<\/p>\n\n\n\n
Bior\u0105c pod uwag\u0119 powy\u017csze, wymaganie od banku weryfikacji danych osobowych na poleceniu przelewu, przy obowi\u0105zuj\u0105cym systemie informatycznym opartym jedynie na por\u00f3wnywaniu unikatowych numer\u00f3w rachunk\u00f3w, oznacza\u0142oby \u017c\u0105danie od pozwanego staranno\u015bci nadzwyczajnej, co nie wynika z \u017cadnych przepis\u00f3w prawa a tym samym bank nie odpowiada w tego typu sytuacjach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Polecenie przelewu nale\u017cy do jednej z postaci rozlicze\u0144 pieni\u0119\u017cnych o charakterze bezgot\u00f3wkowym, kt\u00f3ra przeprowadzana jest za po\u015brednictwem bank\u00f3w. W przypadku gdy d\u0142u\u017cnik i wierzyciel (beneficjent przelewu) maj\u0105 rachunki w r\u00f3\u017cnych bankach, do rozliczenia polecenia przelewu dochodzi w cyklu rozliczeniowym. Kwestia odpowiedzialno\u015bci bank\u00f3w po\u015brednicz\u0105cych w rozliczeniu jest przedmiotem regulacji dyrektywy 2007\/64\/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":177,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[84],"class_list":["post-176","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rachunek-bankowy","tag-przelew-na-bledny-rachunek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/176","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=176"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/176\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":179,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/176\/revisions\/179"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/177"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=176"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=176"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawoibank.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=176"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}